PROGRAM BOGOLUBOWA-INFELDA / EDUKACJA

(P B – I E)

W roku 1998 na wniosek Podkomisji Współpracy ze Zjednoczonym Instytutem Badań Jądrowych (ZIBJ) w Dubnej, Dyrekcja Instytutu wyraziła zgodę na utworzenie Programu Bogolubowa-Infelda. Jako podstawowy cel Programu wysuniętorozwijanie współpracy między ZIBJ i polskimi instytucjami  w dwóch dziedzinach:

- fizyka teoretyczna (P B – I);

- edukacja (P B – I E). 

Założono, że w ramach pierwszej części będą współpracować polscy i dubieńscy fizycy-teoretycy. Druga część dotyczyła współpracy między polskimi uczelniami i Centrum Uniwersyteckim Instytutu (CU ZIBJ). 

Za współpracę w dziedzinie fizyki teoretycznej odpowiadała prof. dr hab. Władysława Nawrocka (Uniwersytet Wrocławski) i prof. Aleksander Filippow (Laboratorium Fizyki Teoretyczne ZIBJ). Później prof.W.Nawrocką zastąpił prof. Jerzy Lukierski, a po nim prof. Ziemowit Popowicz (obaj z Uniwersytetu Wrocławskiego). Prof. A.Filipowa zastąpił prof.Wiktor Woronow.

Współpracą w dziedzinie edukacji w pierwszych latach funkcjonowania programu zajęli się

- prof. dr hab. Wojciech Nawrocik (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) - ogólne kierownictwo i wyjazdy studentów,

- prof. dr hab. Edward Kapuścik (Uniwersytet Łódzki) - wyjazdy doktorantów;

- ze strony ZIBJ za edukacyjną część Programu odpowiadała dr Swietłana Iwanowa (dyrektor Centrum Uniwersyteckiego Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych – CU ZIBJ).

 

Stanowisko koordynatora P B-I powierzono doktorowi Władysławowi Chmielowskiemu (IPJ/ZIBJ).

 

Współpracę w zakresie edukacji rozpoczęto od wycieczek naukowych, w czasie których grupy studentów zainteresowanych uczelni miały możliwość zapoznać się z ZIBJ (obecnie ogranicza się liczbę tych wycieczek na rzecz innych, bardziej efektywnych form działalności adresowanych do studentów).

Wkrótce w Instytucie zaczęli pojawiać się  pojedyńczy młodzi ludzie z Polski, uczestniczący w szkołach, konferencjach, pracach badawczych i laboratoryjnych. Tego typu praktyki, zwłaszcza mające na celu napisanie pracy dyplomowej, są stale rozszerzane, a ich formuła doskonalona. Efekty tzw. praktyk dyplomowych, zwłaszcza w ostatnich latach są imponujące, a liczba prac magisterskich i doktorskich pisanych w oparciu o badania w ZIBJ stale rośnie.

W roku 2001 postanowiono rozszerzyć edukacyjną część Programu i objąć nim szkoły średnie. Kierownictwo tej części powierzono nauczycielce znającej dubieńskie realia -  mgr Ewie Chmielowskiej. Jego zadania realizuje się poprzez organizację wycieczek dydaktycznych (jedna wycieczka rocznie), zapoznających nauczycieli i uczniów z ZIBJ i prowadzonymi w nim badaniami naukowymi.

Od roku 2003 po raz pierwszy wystartowała Międzynarodowa Letnia Szkoła dla Studentów „Metody fizyki jądrowej i akceleratory w biologii i medycynie”. Szkoła ta odbywa się co dwa lata, a kierownictwo P B – I E od początku aktywnie uczestniczy w jej organizacji,  jak również w finansowaniu części kosztów.

Od roku 2004 P B – I E  umożliwia polskim studentom uczestniczenie w Międzynarodowych Letnich Praktykach dla Studentów  Krajów Członkowskich ZIBJ, organizowanych przez Centrum Uniwersyteckie Instytutu, przy współudziale kierownictwa w/w programu.

W r. 2005 r. po raz pierwszy zorganizowano seminarium podsumowujące roczną działalność P B – I E. W ramach seminarium zaprezentowano efekty rocznej działalności programu, ukazano jego osiągnięcia, potencjalne możliwości oraz słabe punkty. Od tej pory co roku w Poznaniu w Instytucie Fizyki, tradycyjnie w październiku, odbywa się takie seminarium. Udział w nim może wziąć każdy uczestnik P B – I E w danym roku.

Od roku 2008 zaczęły funkcjonować tzw. praktyki profesjonalne. Rozpoczął je UMCS, który zdecydował się oficjalnie włączyć zajęcia w ZIBJ do programu studiów fizyki (specj. „Ochrona radiologiczna i bezpieczeństwo jądrowe”).

Zmiany organizacyjne, jakie w międzyczasie zaszły na polskich uczelnich (m.in. upowszechnienie się studiów doktoranckich), spowodowały połączenie wyjazdów doktorantów i praktyk studenckich pod jednym kierownictwem, sprawowanym obecnie przez dra hab. Romana Zawodnego (UAM).

Zmiany personalne dotyczą również kierownictwa P B – I E ze strony ZIBJ. Dr Swietłanę Iwanową zastąpił prof. Dymitr Fursajew (były dyrektor CU ZIBJ, obecnie rektor Uniwersytetu Dubieńskiego), a następnie dr Stanisław Pakulak (obecny dyrektor CU ZIBJ).

Program Bogolubow – Infeld/Edukacja jest programem dynamicznym, reagującym na zmiany i głosy krytyczne. Program ten rozwija się, modyfikuje i doskonali. Osoby, którzy go tworzą i realizują, są otwarte na nowe, interesujące propozycje.