1. Projekt: Przepusty prądowe z elementami HTS i układy zabezpieczenia zimnymi diodami dla systemu NICA-MPD i NUCLOTRONU.

Eksperymentalne badanie nadprzewodnikowego elektromagnesu źródła jonów KRION z przepustami HTS i z wykorzystaniem kriokulera (projekt NICA).

Aplikacje technologii nadprzewodnikowych – seperatory nadprzewodnikowe.

Henryk Malinowski (Instytut Elektrotechniki, Warszawa/LFWE)

Opracowane w ZIBJ technologie budowy nadprzewodnikowych elektromagnesów wzbudziły zainteresowanie w przemyśle, przy produkcji separatorów nadprzewodnikowych do oczyszczania wody z paramagnetycznych zanieczyszczeń, węgla z siarki a także wzbogacenia rud niklu oraz pozyskiwania cennych metali m.in. złota z odpadów kopalnianych.

Z propozycją udziału w tych badaniach oraz ich częściowemu finansowaniu wystąpili przedstawiciele kompanii górniczych z Chin i Ukrainy oraz Rosyjska Federalna Kampania Górnicza. Obecnie trwają konsultacje dotyczące formy organizacji i finansowania współpracy, przy realizacji projektu budowy separatorów nadprzewodnikowych przeznaczonych do oczyszczania węgla.

W Pracowni technologii nadprzewodnikowych IE prowadzone są badania związane z konstrukcją nadprzewodnikowych ograniczników prądu oraz transformatorów nadprzewodnikowych. Przy ich konstrukcji niezbędne będzie zastosowanie przepustów prądowych na kilka kA. Prowadzone badania w ZIBJ, przedstawione w temacie projektu, pozwolą na przyspieszenie realizacji tych prac w IE.

2. Projekt: Badanie wpływu silnego pola magnetycznego na właściwości wybranych substancji przy zastosowaniu techniki chromatografii planarnej.

Irena Malinowska (WCh UMCS)

Badania nad chromatografią prowadzoną w polu magnetycznym, które mogą zaowocować powstaniem nowej techniki chromatograficznej – magnetochromatografii.

Projekt dotyczy badań związanych z określeniem wpływu pola magnetycznego na właściwości substancji znajdujących się w takim polu oraz na oddziaływania na granicy faz. Chromatografia cieczowa to technika pozwalająca na zrealizowanie zaprojektowanych badań.

Dla umożliwienia pełnego opisu procesu w polu magnetycznym oraz określeniu zakresu aplikacji niezbędne są szersze badania, które obecnie wykonać można jedynie w ZIBJ. Żadne laboratorium w Polsce nie dysponuje elektromagnesami nadprzewodnikowymi o takich rozmiarach i ta-kich przestrzeniach roboczych, aby zapewnić jednorodne pole magnetyczne podczas rozwijania chromatogramu. Takich badań dotychczas nie prowadzono w żadnym ośrodku na świecie.

3. Projekt: Eksperyment FAZA-3.

Waldemar Karcz (IFJ PAN/LPJ)

Celem projektu FAZA jest badanie mechanizmu termicznej multifragmentacji ciężkich jąder bombardowanych lekkimi relatywistycznymi jonami. w opublikowanych pracach grupy FAZA po raz pierwszy wykazano, że proces ten jest zupełnie nowym, wielociałowym sposobem rozpadu silnie wzbudzonych jąder (5-7 MeV/N), wywołanym głównie przez termiczne wzbudzenie jądra.

Wydaje się możliwe wykorzystanie Nuklotronu-M w badaniach CBM (Compressed Baryonic Matter), które pozwolą na eksperymentalne testowanie przewidywań teoretycznych w obszarze dużych gęstości barionowych, niedostępnym dla eksperymentów prowadzonych na zderzaczach ciężkich jonów RHIC w BNL i LHC w CERN-ie. Badanie procesów multifragmentacji ma wielkie znaczenie dla prac związanych z transmutacją odpadów radioaktywnych. Ten aspekt badań jest bardzo aktualny z uwagi na rozwój energetyki jądrowej.

Począwszy od 1993 roku, w którym pojawila sie pierwsza publikacja (Nucl. Instr. Meth., A332 (1993) 149), do chwili obecnej opublikowano 53 prace naukowe w liczących się periodykach. Prace grupy były wielokrotnie wysoko oceniane przez naukowy kolektyw ZIBJ. w sumie przyznano premie i wyróżnienia w 1994, 1999, 2005 i 2009 roku.